|
|
|
Door: Mark Hagers • Laatst gewijzigd: donderdag 24 december 2009 |
|
|
|
 Een interview met Hebe de Champeaux
Op donderdag 15 oktober 2009 begon onze nieuwe dirigente Hebe de Champeaux met de wekelijkse repetities.
Haar CV vind je op een andere pagina.
In dit interview vertelt ze wat meer over zichzelf, haar muzikale ontwikkeling, en haar ideeën over koordirectie.
|
Kom je uit een familie met een muzikale achtergrond? Deden je ouders en andere familieleden veel aan muziek?
Mijn moeder was actrice en mijn oma speelde wel viool. Ik denk dat al mijn creativiteit van mijn moeder's kant komt, en mijn discipline en rationeel denkpatroon juist van mijn vaders kant. Een botsend mengsel! Mijn vader beweert dat hij helemaal onmuzikaal is en dat hij het niet begrijpt. Hij houdt absoluut niet van zang omdat hij een slechte ervaring heeft gehad toen hij nog heel klein was op school. Hij keek me met verbazing aan toen ik afgelopen zomer zat te oefenen (stem) dat al die klank wel uit een hoofd kon komen. Wellicht zou hij ook muzikaal geweest kunnen zijn als die ervaring hem niet zo had gekwetst als kind, wie weet.
Wie is je moeder, was ze destijds bekend als actrice?
Mijn moeder heette Marijke Bruineman (later de Champeaux). Ze gaf les aan een theater school, ik denk in Maastricht, en speelde ook regelmatig, maar ik geloof niet dat ze bekend was. Ik weet wel dat haar studenten haar op handen droegen. Velen kennen mij van toen ik baby was, en als ze mij nu weer ontmoeten spreken ze altijd zeer lovend over haar.
Je schrijft in je CV dat je al op je vierde begon met vioolspelen. Werd je daarin erg gestimuleerd door je omgeving, of was het helemaal je eigen initiatief om al zo vroeg met muziek bezig te zijn?
Mijn moeder wou me introduceren tot zo veel klassieke cultuur als mogelijk toen we naar Amerika verhuisden. Ze bracht me naar ballet, naar het symfonie orkest, naar toneel, musicals, en zo. Ik walste thuis rond als klein ukkiepukkie in een ballet kostuum, en verzon in die tijd ook allemaal gekke verhalen. Toen ik het orkest meemaakte wou ik meteen viool gaan spelen, dat vond ik het mooiste van alle instrumenten. Helaas. Want toen ik het eenmaal ging leren vond ik oefenen VRESELIJK. Mijn ouders hadden het er echt heel moeilijk mee om mij te dwingen door te gaan. En gelukkig hebben ze dat allebei goed volgehouden, anders was ik zeker gestopt. Ik ben echt heel erg dankbaar dat ze dat gedaan hebben. Alle ouders die kinderen hebben die muziek spelen moeten zich realiseren dat de meeste kinderen zullen zeuren en smeken om te mogen stoppen. Niet doen! Het is later echt de moeite waard!
Speel je nog wel eens viool?
Ik gebruik mijn viool vaak om orkest (en koor) partituren in te studeren. Ik speelde vorig jaar in een strijkkwartet, en dat was echt super. We wilden heel graag doorgaan en eventueel professioneel gaan optreden, maar twee van ons hadden eindexamen, en een ging terug naar Amerika, dus het is uit elkaar gevallen. Jammer, want we hadden echt een explosieve energie en sterke band. Ik speelde heel erg veel viool in snabbel orkesten toen ik in Amerika woonde. Dat wil ik zeker niet meer, maar kamer muziek en af een toe en project zoals "Maria de Buenos Aires"- dat is geweldig als violist. |
Waarom koos je later voor (koor)directie?
Wow dat is een lang verhaal. Om eerlijk te zijn, ik ga gewoon waar de wind mij naartoe blaast. De enige echte beslissing die ik heb gemaakt in mijn leven was om dirigent te worden, maar de rest is "going with the wind". Ik wilde duidelijk naar Indiana University gaan, want daar had mijn eerste docent directie gestudeerd. Ik werkte als een gek om daar auditie te doen, en werd aangenomen. Daar werd ik geïntroduceerd tot de opera, dus dat was al toen ik 22 was! Ik dacht dat mijn hart lag bij instrumentale muziek, maar ja, once you go opera, you never go back! We hadden ook bij onze opleiding contact en lesonderdelen met het koor, maar daar keken wij op neer, wij orkestdirigenten, en ik vond het allemaal niet zo boeiend.
Wel heb ik mijn tweede jaar mee gezongen in het koor en dat vond ik wel leuk. Irritant hoe langzaam de repetities gingen en ik ergerde me te pletter als het koor zakte (van toon), maar het zingen zelf, dat was echt een beleving apart. Tijdens mijn studie van zo veel opera heb ik onwijs veel gezongen als studie methode. Ik zong alle partijen door, inclusief de instrumentale partijen. Eigenlijk had mijn viool docent mij altijd verteld om de muziek te zingen om uit te vinden hoe je het zou moeten spelen. Het is waar, want zingen komt direct van je hart, en viool, tja, je moet een omweg maken naar je vingers!
Maar om verder te gaan: nadat ik was afgestudeerd in orkestdirectie, kwam het zwarte gat van de werkloosheid. Ik heb met een vriendin een enorm project, ExArt, opgericht omdat wij allebei heel erg veel creatieve energie kwijt moesten. En het was een geweldig jaar, ook al was het duur! Maar uiteindelijk moest ik echt werk gaan zoeken, dus ik vond een advertentie voor een dirigent, viool/fluit docent bij het Edward Said National Conservatory of Music. Ik had zijn boeken gelezen (van Edward Said), en ik dacht, enig!! dat een heel conservatorium naar hem vernoemd is! En dat de baan eigenlijk inhield wat ik allemaal al doe. It was made to be. Ik solliciteerde en kreeg meteen een jaarcontract. Alleen het nadeel was dat het in de West Bank van Palestina was.
Mijn vader was gigantisch kwaad, maar omdat ik een hartstikke eigenwijze ezel ben, heb ik het gewoon gedaan. Ik ben als ik terug kijk heel blij dat ik het heb gedaan want ik heb zo veel over het leven daar geleerd. Werken met kinderen was ook verjongend en verfrissend. Het gaf me wel veel spijt dat ExArt eigenlijk de doodklap heeft gekregen door mijn beslissing, want het trok Mihaela en mij te ver uiteen om nog veel projecten te kunnen organiseren. Toen mijn jaar Palestina voorbij was, wist ik dat ik niet naar Amerika terug moest gaan want daar is de cultuur niet gunstig voor een carrière in klassiek muziek.
Femke Boersma, de actrice, een voormalige student van mijn moeder en een van haar beste vriendinnen, die nu voor mij zorgt als een van haar eigen dochters, stelde mij voor om naar Nederland te komen om hier een carrière op te bouwen. Ik deed het meteen en ik ben echt eeuwig dankbaar voor alle hulp en steun die ze mij heeft gegeven. Ik wou toen heel erg graag opera dirigent worden, en wist dat ik terug naar school moest gaan om verder kennis te maken met het werken met stemmen. Ik werd aangenomen door Jos Vermunt bij het Conservatorium van Amsterdam op koordirectie, en volgde een dubbel hoofdvak zang erbij onder Hein Meens en later Pierre Mak.
Sinds die tijd heb ik me onwijs veel verdiept in koormuziek en mijn mening is compleet veranderd sinds de tijd dat ik orkestdirectie studeerde in Amerika. Ik houd er zo veel van om met tekst en de intimiteit van poëzie in het kader van muziek te werken, en dan met het zo persoonlijke instrument, de stem. Met een koor werken is echt intiem muziek maken en gaat vaak naar de kern van menselijkheid, emoties. Een orkest is vaak geïrriteerd dat er een dirigent ervoor moet staan, een koor heeft een dirigent duidelijk nodig, en de relatie tussen dirigent en koor is gebouwd op een van de sterkste eigenschappen, vertrouwen en directe communicatie. Eenheid.
|
Hoe bedoel je dat de cultuur in Amerika niet gunstig is voor een carrière in de klassieke muziek?
De cultuur in Amerika is heel divers vanwege de overvloed van nationaliteiten die het land maken zoals het nu is. Het is een energiek land met heel veel voordeel door het feit dat iedereen zo ijverig en heftig werkt. Het heeft nog steeds een korte geschiedenis in vergelijking met Europa, en de cultuur gebouwd op die geschiedenis is een mengsel van de Native Americans, de eerste immigranten vanuit Europa, de Afrikanen, de Mexicanen, en uiteindelijk nu, mensen uit alle delen van de wereld. Klassieke muziek is maar een klein onderdeel van de rijkdom die al die culturen aan elkaar bieden. Daardoor is een baan in de klassieke muziek - een baan waarvan je blij wordt, en niet gefrustreerd - onwijs moeilijk te vinden. De mensen die de top bereiken in Amerika zijn vaak mensen die goed kunnen netwerken, en die helaas ook vaak geen duidelijk muzikaal talent vertonen.
Je hebt een groot deel van je muzikale opleiding in de USA gevolgd. Wat is het verschil met de Nederlandse opleidingen?
Waar voel je je meer bij thuis?
De VS is de absolute top. Er gebeurt zo veel in zo'n universiteit zoals de Indiana University. Ze zijn niet allemaal goed, hoor, maar er is absoluut niets te vergelijken met die universiteit. Zes volledig geënsceneerde opera's per jaar, vier grote koren, vijf orkesten die ongeveer vijf programma's per orkest uitvoeren per jaar. Honderden recitals, kamermuziek projecten, master classes door internationaal beroemde musici, de beste muziekbibliotheek en technologie. Het was de hemel.
In welk van de branches van het Edward Saïd Conservatory of Music heb je gewerkt? Wat heb je daar vooral gedaan?
Ik werkte in alle drie de branches, maar ik was gevestigd in Ramallah. Jerusalem vond ik vreselijk.
Ik had twee orkesten, een beginners orkest en een gevorderd orkest. Met de laatste zijn we op tournee naar Dubai geweest en hebben we de vijfde symfonie van Beethoven en de achtste van Schubert gespeeld. Ik was onwijs trots op mijn kinderen. Ik gaf ook fluit en viool les, en ik had een amateur koor erbij. Ik heb nog steeds contact met veel van mijn studenten daar en ik verbaas me hoe snel ze allemaal groeien!
Hoe kwam je als dirigente terecht bij de productie Charlie Charlie?
De dochter van Femke Boersma, Babette Greiner, was de productie leidster van het project. Ze hadden een dirigent nodig en ik was toevallig beschikbaar in die periode op korte termijn. |
Heb je voorkeur voor bepaalde muziek stijlen/periodes? Vertel eens wat over favoriete componisten en stukken.
Ik ben iemand die van alles en nog wat houd. Zoals gezegd, opera was mijn all and only voor een paar jaar. Ik hou van Verdi, Puccini, Mozart, Britten, en Händel. Ik ben een grote fan van virtuoze zang zoals dat je vind in Händel's opera "Faramondo" en werken zoals Vivaldi's "Agitata da due venti." Ik moet zeggen dat ik ook alles wil doen een meestal alle muziek een kans geef om gewaardeerd te worden. Ik doe ook bijna nooit dingen twee keer.
Waar luister je naar in je 'vrije tijd'?
Als ik in de tram of trein zit dan is klassiek lastig te beluisteren. Dan doe ik Michael Jackson, Red Hot Chili Peppers, Depeche Mode, en Elvis. Maar ja, als ik thuis ben dan is het meestal klassieke muziek. Vaak een Händel opera, beroemde opera aria's en zangers, de koorwerken waar ik in geïnteresseerd ben. Recentelijk was dat veel Tormis, Monteverdi, Poulenc, Ravel, en Bach.
Wat vind je van de Nederlandse koor en muziek wereld? Wie (welke musici en gezelschappen) spreken je aan?
Hoe zie je je eigen rol/plek in dat wereldje?
Koor is hier heel belangrijk. Ik vind het echt heel gezond en ik heb spijt dat ik dat niet had als kind. Ik wil mensen wel overtuigen in Nederland dat het allemaal niet zo gestrest moet zijn. Zingen is voor het plezier en het loslaten van spanning en zuivere communicatie tussen mensen. Het zingen wordt er eigenlijk beter van als het al te serieuze gedrag en verwachtingen los worden gelaten. Natuurlijk moet er keihard gewerkt worden, en dat verwacht ik zeker, maar het kan alleen als mensen dat willen doen, omdat ze de beloning krijgen dat zingen, en ook luisteren naar zang, leuk is!
Wat is het hoogste dat je wilt/hoopt te bereiken op muziek gebied?
Nu heb ik geen verwachtingen meer. Ik wil mijn best doen voor iedereen die muziek met mij wil maken. Ik wil helpen en leren en vooral muziek maken en daarmee mijn brood kunnen verdienen. Muziek op een spannende manier en op het hoogste niveau uitvoeren met mensen die er plezier in hebben, dat is het leven dat ik wil leiden. |
Bij je proefdirectie maakte je grote indruk door de ontspannen manier waarop je de leiding nam en de repetitie van het begin af aan helemaal in de hand had. Is dat iets dat je van nature makkelijk valt, of heb je daar toch ook hard voor moeten werken?
Ik wil dat zaken makkelijk en efficiënt lopen. Ik hou echt niet van langzaam en lui als ik in een ensemble zing of speel. Voor mij weerspiegelt muziek het leven, en daarom moeten wij juist een geweldige positieve energie erin gooien. De leiding nemen komt best wel makkelijk daardoor :)
Zou je wat over je andere koren willen vertellen? Cantiamo, je Leidse koor etc.
Wat voor koren zijn het, wat voor repertoire doe je met hen?
Ik voer een Opera Avond programma uit op 8 november met Cantiamo in Amsterdam. Dat wordt echt leuk, want ik heb nu een hechte band met Cantiamo. Ze werken als gekken thuis nu en onze repetities gaan steeds beter. We hebben een opstelling gevonden die onze klank veel sterker, voller, en zuiverder maakt, en we proberen zo veel mogelijk uit het hoofd te zingen. Ik ben erg trots op het werk dat we in het afgelopen jaar hebben gedaan en ook dankbaar dat ik zulke aardige en gemotiveerde koorleden in Weesp heb. Met mijn Leidse koor ben ik net begonnen, en het is enig om het proces van met een nieuw koor te werken weer te beleven. De verandering van klank binnen een paar weken is echt riant om mee te maken en ik kijk met plezier uit naar onze komende projecten. We gaan voorjaar 2010 een Poulenc programma (Gloria en Stabat Mater) doen met Toonkunst orkest Leiden.
Wat verwacht je van Audite Nova, waar wil je met ons vooral aan werken?
Ik heb heel veel zin in zeer intensief en gedetailleerd en met creatieve en explosieve energie te werken aan een heel ander repertoire dan waar ik mee bezig ben met mijn andere koren. Vooral de mogelijkheid om harmonisch rijk Frans repertoire te mogen doen spreekt me op dit moment erg aan.
Waarop zal je vooral goed gaan letten bij de repetities?
Sfeer. Intonatie. |
| |
|
Door: Mark Hagers • Laatst gewijzigd: donderdag 24 december 2009 |
|
|
